Judomatten 4 cm: de juiste tatami of judomat kiezen

Gepubliceerd door Wim VANDAELE op 10/11/2026 09:03.

Wie judomatten van 4 cm vergelijkt, kijkt het best verder dan de dikte alleen. Afmetingen, schuimkern, bekleding, schokdemping en prijs per tatami bepalen samen of een mat bij uw club, school of dojo past.

Is een judomat van 4 cm dik genoeg?

Een judomat van 4 cm volstaat voor veel trainingen, maar niet automatisch voor elk gebruik. De dikte geeft maar één kenmerk van een mat. Hoe die mat een val opvangt, hangt ook af van haar demping, haar stevigheid en de vloer eronder.

Een afbeelding toont verschillende judomatten en een doorsnede van een mat met een geruite bovenlaag.

Training en worpen

Volgens de Vlaamse publicatie ‘Vechtsportinfrastructuur : Judo’ komen matten van 3 en 4 cm in aanmerking voor gewone training. Toch zegt die dikte op zichzelf niet of een mat veilig is voor worpen. Bij de beoordeling tellen ook deze punten mee:

  • Schokabsorptie: hoeveel van de valenergie de mat opvangt voordat die het lichaam bereikt.
  • Stijfheid: hoe stevig de mat blijft onder de voeten bij staan, draaien en landen.
  • Grip: het contact tussen het oppervlak en de voeten of de judogi.
  • Ondervloer: de laag onder de matten, die samen met de mat de valschok opvangt.

Die laatste factor weegt zwaarder zodra er structureel met worpen wordt getraind: mat en ondervloer worden dan samen beoordeeld. Dezelfde Vlaamse publicatie beveelt voor een dojo een absorberende of zwevende ondergrond aan, die meeveert bij elke val.

Normen voor schokdemping

De Europese norm NBN EN 12503-3:2001 legt veiligheidseisen vast voor judomatten in scholen, trainingen en wedstrijden. Volgens NBN, het Belgische normalisatiebureau, staat deze norm vermeld als actieve Belgische norm.

Inhoudelijk gaat die norm verder dan de afmetingen. Ze behandelt onder meer de schokabsorptie, de stijfheid, de antislip aan de onderzijde en de wrijving van het bovenoppervlak: precies de eigenschappen die een dikte alleen niet weergeeft.

Hoe die schokabsorptie van sportmatten gemeten wordt, beschrijft EN 12503-4:2016. Een meetlichaam valt op de mat, terwijl een accelerometer, een versnellingsmeter, de klap registreert. Zo levert de test een meetbaar resultaat op in plaats van een algemene belofte over demping.

Wedstrijdgebruik en IJF-eisen

De Internationale Judofederatie (IJF) eist in haar regels van 12 maart 2024 en van 22 april 2025 tatami van 5 cm dik voor IJF-evenementen. De versie van 22 april 2025 schrijft daarnaast matten van 1 × 2 m in geperst schuim voor.

Een judomat van 4 cm haalt die IJF-dikte niet. Omgekeerd bepalen de IJF-regels niet automatisch wat voor iedere Belgische wedstrijd geldt. Ook een actieve NBN-norm vormt niet vanzelf een wettelijke aankoopverplichting voor elke dojo.

Voor IJF-evenementen gelden bovendien eisen voor de hele vloer. Het oppervlak mag niet glad en evenmin overdreven ruw zijn. De matten sluiten aan zonder openingen of verschuiving, en op beton is een geschikte verende tussenlaag nodig.

Welke afmetingen en hoeveel matten heeft u nodig?

Het aantal matten volgt uit twee gegevens: de oppervlakte die één mat bedekt en de ruimte die uw training of wedstrijd vraagt. Wie beide naast elkaar legt, kan prijzen per tatami ook eerlijker vergelijken.

Een vrouw in een judopak knielt op een blauwe judomat en raakt die met haar hand aan.

Oppervlakte per mat

De klassieke rechthoekige judomat meet 200 × 100 × 4 cm. Zo’n mat bedekt 2 m², wat het rekenwerk voor een volledige vloer eenvoudig houdt.

Daarnaast bestaan matten van 150 × 100 cm. Die bedekken 1,5 m² en bieden een alternatieve indeling wanneer de ruimte niet netjes in stappen van 2 m uitkomt.

Een module van 100 × 100 cm bedekt 1 m². Dat kleinere formaat is praktisch voor een tijdelijke dojo, bij voorkeur wanneer de vloer vaak gelegd en opgeruimd wordt.

Ruimte voor een trainingsdojo

De Vlaamse publicatie ‘Vechtsportinfrastructuur : Judo’ noemt 64 m² als minimale trainingsoppervlakte. Als richtwaarde geldt daarnaast 2 m² per judoka: een groep van twintig judoka’s vraagt zo al 40 m² mattenvloer.

Voor een kleine dojo beschrijft dezelfde publicatie een vloer van 13 × 13 m. Dat komt neer op 169 m², de veiligheidszone rond de wedstrijdoppervlakte inbegrepen.

Een grotere dojo met twee wedstrijdoppervlakten vraagt volgens de Vlaamse publicatie 23 × 13 m. In totaal gaat het dan om 299 m² aan judomatten.

Wedstrijdzone en aantal matten

Voor het Belgisch kampioenschap voor senioren schrijft de sportcode van Judo Vlaanderen een wedstrijdzone van minimaal 8 × 8 m en maximaal 10 × 10 m voor. Rondom komt minimaal 3 m veiligheidszone. Voor andere tornooien bedraagt de wedstrijdzone volgens dezelfde sportcode minimaal 7 × 7 m, eveneens met een veiligheidszone eromheen.

Op basis van 2 m² per tatami vraagt een wedstrijdzone van 8 × 8 m 32 matten van het klassieke formaat. Voor 10 × 10 m zijn dat er 50. Die getallen volgen uit een oppervlakteberekening en vervangen geen officieel legplan; de veiligheidszone komt er nog bij.

Welk materiaal en welke uitvoering kiest u?

Twee matten van 4 cm kunnen zich op het terrein heel verschillend gedragen. Het verschil zit hem in de opbouw: de schuimkern, de bekleding en de onderzijde bepalen samen hoe de mat dempt, grip geeft en blijft liggen.

Schuimkern en densiteit

Klassieke judomatten hebben meestal een kern van geagglomereerd polyurethaanschuim (PU): schuimdeeltjes die tot één samenhangende kern zijn geperst. De judomat ‘standard’ van Sportibel heeft zo’n kern, met een dichtheid van 230 kg/m³. Om zulke waarden te lezen, helpen deze ijkpunten:

  • Densiteit: de massa per volume-eenheid van de schuimkern, uitgedrukt in kg/m³.
  • Geen bewijs van demping: een hogere dichtheid toont zonder schokabsorptietest geen betere demping aan.
  • Algemeen gebruik: de Franse judofederatie noemt 180–230 kg/m³ als technische richtwaarde.
  • Internationale wedstrijden: dezelfde federatie hanteert 270 kg/m³ als wedstrijdgerichte richtwaarde.

Die Franse richtwaarden gelden niet als Belgische minima. Met 230 kg/m³ zit de kern van de ‘standard’ aan de bovengrens van het bereik voor algemeen gebruik.

Bekleding en grip

Judomatten bestaan met vinyl in rijststroreliëf en met glad vinyl. De structuur van het oppervlak beïnvloedt het contact met voeten, judogi en huid. Bij traditionele matten kunnen bovenkant en zijkanten volledig met vinyl verlijmd zijn, terwijl de hoeken soms thermisch gelast zijn.

Aan de onderzijde zorgt een antisliplaag ervoor dat de mat bij belasting niet verschuift. Die laag verliest haar functie zodra ze verkruimelt; ook een te harde antislip kan de stabiliteit van de vloer verminderen.

Traditionele tatami, puzzelmat of rolmat?

Vaste tatami’s passen bij een permanente dojo, terwijl verplaatsbare vechtsportmatten handig zijn wanneer de vloer na gebruik weg moet. Sportibel voorziet een puzzelmat van 100 × 100 × 4 cm en een junior-puzzelmat van 200 × 100 × 4 cm als beschermmat voor juniorvechtsport en turnen. Bij een puzzelmat bewijst de dikte alleen geen geschiktheid voor judoworpen, en de verbindingen moeten gesloten en stabiel blijven. De rolmat ‘Easy Connect Martial Arts’ meet 1,5 m breed, maximaal 18 m lang en 0,04 m dik, en wordt na gebruik opgerold. Al deze formaten staan naast elkaar in het assortiment tatami’s en vechtsportmatten.

Wat kost een judomat van 4 cm?

De prijs van een judomat hangt af van wat erin zit, hoeveel stuks u bestelt en wat er rond de levering nog bijkomt. Een bedrag per stuk zegt pas iets wanneer de specificaties ernaast staan.

Prijs per mat

Voor de judomat ‘standard’ van 2 × 1 m vermeldt Sportibel stukprijzen incl. btw die dalen met het aantal. De minimale afname bedraagt 5 matten. Bij het vergelijken van zulke prijzen helpen deze aandachtspunten:

  • Geen vaste prijs per dikte: uit 4 cm alleen volgt geen betrouwbare algemene prijs per mat.
  • Afmetingen meerekenen: een mat van 2 m² levert meer vloer op dan een mat van 1 m².
  • Prijs per m²: deel de stukprijs door de bedekte oppervlakte om formaten eerlijk naast elkaar te leggen.
  • Btw-tarief: het normale Belgische tarief bedraagt 21%, volgens de Europese Commissie.

Die vermelding ‘incl. btw’ zegt iets over de prijsopgave, niet over de technische prestaties van de mat. In de praktijk loont het om het tarief bij elk aantal te bekijken, zoals in de tabel hieronder.

Aantal matten ‘standard’ (2 × 1 m) Stukprijs incl. btw Bedekte oppervlakte
10 € 142,40 20 m²
20 € 134,91 40 m²
30 € 127,41 60 m²
50 € 119,92 100 m²

Wat bepaalt de totale investering?

De productiekosten volgen uit de samenstelling van de schuimkern, de kwaliteit van het vinyl, de verlijming, de gelaste hoeken en de antisliplaag. Daarbovenop kunnen laboratoriumtesten, technische documentatie, transport, opslag, plaatsing en een eventuele ondervloer de totale investering verhogen.

Sportibel vermeldt voor de judomatten ‘standard’ en ‘Performant’ conformiteit met FFJDA, met EN 12503-3 voor de afmetingen en met EN 12503-4. Bij een vergelijking tussen modellen weegt de reikwijdte van zulke vermeldingen mee: waarop slaat de conformiteit precies?

Welke gegevens controleert u vóór aankoop?

Een offerte wordt pas vergelijkbaar wanneer de technische gegevens op tafel liggen. Vraag deze elementen op:

  • Testrapport voor 4 cm: voor de exacte uitvoering die u bestelt, niet voor een verwant model.
  • Getest model: de precieze benaming van de mat die in het labo is beproefd.
  • Testmethode: de norm of procedure waarmee is gemeten.
  • Resultaten: de waarden voor schokabsorptie, stijfheid en wrijving.

Een rapport voor een uitvoering van 5 cm bewijst niet automatisch dezelfde prestaties bij 4 cm. Leg offertes bovendien naast elkaar op dezelfde specificaties én dezelfde leverings- en plaatsingsomvang; anders zijn de bedragen per mat niet rechtstreeks vergelijkbaar.

Welke judomat van 4 cm past bij beginners?

Een mat van 4 cm kan voor beginners geschikt zijn, op voorwaarde dat de keuze rekening houdt met wie erop valt en hoe vaak. Leeftijd, gewicht en worpintensiteit verschuiven telkens het accent.

Jonge beginners

Judomatten voor beginners van 4 cm kunnen volstaan wanneer de volledige vloerconstructie voldoende dempt en de mat aantoonbaar bij de oefeningen past. Bij jonge judoka’s volgt de training bovendien een vaste opbouw:

  • Grondtechnieken eerst: werk op de mat zonder hoogte of valimpact.
  • Gecontroleerde valbewegingen: eenvoudige vallen die stap voor stap worden aangeleerd.
  • Zwaardere worpen later: ongecontroleerde hoge worpen horen niet bij de beginfase.

Voor die groep omschrijft Sportibel de minder harde judomat ‘Performant’ als geschikt voor trainingen met jongeren en gebruik in scholen. De kern heeft een dichtheid van 200 kg/m³, en de mat bestaat in diktes van 3 tot 6 cm.

Volwassen beginners en intensievere worpen

Bij volwassen beginners verschuiven de keuzecriteria: lichaamsgewicht, worpintensiteit en aangetoonde schokabsorptie wegen zwaarder. Zware judoka’s, veel herhaalde vallen en intensieve staande worpen vragen extra voorzichtigheid, zeker op een harde betonvloer zonder verende tussenlaag.

Kiezen voor de zachtste mat lost dat niet automatisch op. Te veel indrukking vermindert de stabiliteit van voeten en gewrichten, waardoor een mat die vergevingsgezind aanvoelt bij het vallen minder steun biedt bij staan en draaien.

Gebruik in scholen en gedeelde zalen

In een school of gedeelde sportzaal tellen naast demping ook verplaatsbaarheid, opslag, installatietijd en controle op verschuiving. Volgens Sportibel beperkt een antislipuitvoering het verschuiven tijdens intensieve trainingen meer dan een standaardonderzijde.

Welke mat er ook ligt, de begeleiding blijft de taak van een judotrainer. Een goede productkeuze ondersteunt die begeleiding van beginnende judoka’s, maar vervangt ze niet.

Veelgestelde vragen

Een puzzelmat kan voor een tijdelijke opstelling praktisch zijn, maar 4 cm dikte bewijst op zichzelf geen geschiktheid voor judoworpen. Controleer openstaande verbindingen, versleten tanden, hoogteverschillen, plaatselijke loslating en verschuiving van de hele vloer. Voor worpen en herhaalde valbewegingen vormt een aantoonbaar geteste judomat de veiligere basis.

De Vlaamse publicatie ‘Vechtsportinfrastructuur : Judo’ raadt aan de matten bij voorkeur in een kader te leggen. Rechte hoeken, correcte maten en nauw aansluitende zijkanten helpen om ze zonder openingen in verband te leggen, met verspringende naden in plaats van lange doorlopende naden. Eindigt de vloer op minder dan 2 m van een wand of scherp obstakel, dan is muurbescherming aanbevolen.

De judomatten ‘standard’ en ‘Performant’ bestaan in olijfgroen, appelgroen, rood, blauw, grijs, geel, zwart en oranje. Naast vinyl vermeldt Sportibel katoen als alternatieve afwerking. Vinyl is volgens de Franse judofederatie wel gemakkelijker te reinigen en droogt sneller dan textiel.